نمىدانند چرا مىپذيرند و چرا رد مىكنند . چرا مىخواهند ما از ديدگاههاى آنها دچار شگفتى نشويم و حتى زشت نشماريم ، وقتى مىشنويم كه آنها با تأييد و تعجب سخن مىگويند و مىبينيم باشگفتى و حيرت دربارهء سخن هوفمان مىنويسند كه وى به واسطهء نيرويى از خارج مىنويسد ؛ و يا نيچه كه آنچه را كه مىبيند و با وضوح توصيف ناشدنى مىشنود ، مىنويسد ؛ و يا سخن گوته ، آنچه را كه نوشت بر او الهام مىشد . امّا وقتى ما براى آنها بيان مىكنيم و مىنويسيم كه بر پيامبر ( ص ) در غار حراء فرشته‌اى وارد شد و گفت : بخوان ! و جواب داد : من نمىتوانم ، آن‌گاه ، گفت : اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ « 1 » ؛ آنها اين حادثه را نوعى وهم و خيال مىدانند و براى ايشان ارزشى ندارد و همان توجّهى را كه به اعترافهاى نوآوران و نويسندگان و شاعران دارند ، در اين جا مطرح نمىسازند . حقّ ماست كه از آنها بخواهيم تا در همهء پژوهشهايشان آزاد باشند ، و به آنها آزادى پژوهش داده نمىشود ؛ چون آن را دوست دارند و برايشان جالب است و پژوهش را تحريم مىكنند ؛ چون خوششان نمىآيد از آنها مىخواهيم دربارهء چيزى حكم صادر نكنند مگر بعد از حذف اسباب و علل سخن عليه آن . وقتى آنها مىگويند ما در آنچه مىكنيم آزاديم ، ما هم به سادگى به آنها خواهيم گفت ، ما هم در آنچه مىكنيم ، آزاديم . خوب است اگر سخن را ادامه مىدهيم به لذّت پايانى آن برسيم و سپس به موضوعهاى ديگرى كه لذّت سخن گفتن درباره آنها پايانى ندارد ، دست يابيم . مانند : تأويل ، ظاهر و باطن ، اعجاز ، مسائل و جلوه‌هاى اعجاز و مسائل فراوانى كه اين‌جا و آن‌جا ظهور مىكنند و مسائلى كه تنها قرآن به بيان آنها پرداخته است . امّا ما منتظر فرصت ديگرى هستيم كه اين كار را انجام دهيم . اگر جامع بودن قرآن و وحيانى بودن آن - كه از دقيقترين و پربارترين مسائل قرآن است - نبود به خود اجازه نمىداديم تا اين همه سخن را به درازا كشانيم . اميدواريم اين امر موجب زدودن سستى و انگيزش همّت ديگران گردد . دكتر صالح عضيمة پاريس 17 شوال 1413 ه

--> ( 1 ) - علق ( 96 ) آيهء 1 : بخوان ! به نام پروردگارت كه آفريد .